Elit Atletlerde Performans Optimizasyonu: Antrenman Yükü, Beslenme Stratejileri ve Yapay Zekâ Destekli Takip
Performance Optimization in Elite Athletes: Training Load, Nutritional Strategies, and AI-Assisted Monitoring
Tunay DİLİCAN
Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa, Türkiye, tunaydilican86@hotmail.com Orcid 0000-0003-4686-6849
Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.17565370
http://ijsher.com/Archive/volume1-issue2/ijsher-Volume1-issue2-02.pdf
Received / Gönderim: 20.07.2025 Accepted / Kabul: 28.09.2025 Published / Yayın: 15.10.2025
Abstract
The aim of this review is to examine the effects of training load management, nutritional strategies, and artificial intelligence–assisted monitoring processes on the performance of high-performance athletes. Drawing on studies published within the last five years, the review evaluates the interaction of these three domains from an interdisciplinary perspective. In elite athletes, the proper planning of internal and external training loads is a key factor for enhancing physiological adaptations, preventing overtraining syndrome, and ensuring long-term performance sustainability. Systematic load management supported by appropriate recovery strategies directly contributes to improvements in endurance, strength, and agility. Moreover, individualized nutritional programs and evidence-based ergogenic aids (such as creatine, caffeine, and beta-alanine) optimize energy metabolism and lead to significant enhancements in performance outcomes. In recent years, rapidly advancing wearable technologies and AI-based analytic systems have enabled real-time monitoring of training loads, data-driven decision-making, and the early prediction of injury risks. In conclusion, the integration of balanced training load management, precise nutritional strategies, and AI-assisted monitoring systems substantially contributes to sustainable performance enhancement, improved recovery efficiency, and the maximization of physiological capacity in elite athletes.
Keywords: Nutrition, Artificial Intelligence, Performance
Özet
Bu derlemenin amacı, yüksek performanslı atletlerde antrenman yükü yönetimi, beslenme stratejileri ve yapay zekâ destekli takip süreçlerinin performans üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, son beş yılda yayımlanan güncel bilimsel kaynaklardan yararlanarak bu üç alanın etkileşimini disiplinler arası bir bakış açısıyla değerlendirmektedir. Elit sporcularda iç ve dış antrenman yükünün doğru biçimde planlanması, fizyolojik uyumların gelişimi, aşırı antrenman sendromunun önlenmesi ve uzun dönem performans sürdürülebilirliği açısından belirleyici bir faktördür. Uygun toparlanma süreçleriyle desteklenen sistematik yük yönetimi, dayanıklılık, güç ve çeviklik gibi performans bileşenlerinin gelişimine doğrudan katkı sağlar. Ayrıca, bireyselleştirilmiş beslenme planları ve bilimsel temelli ergojenik desteklerin (kreatin, kafein, beta-alanin vb.) kullanımı, enerji metabolizmasını optimize ederek performans çıktılarında anlamlı artışlara yol açmaktadır. Günümüzde spor bilimlerinde hızla gelişen giyilebilir teknolojiler ve yapay zekâ tabanlı analiz sistemleri ise antrenman yükünün gerçek zamanlı takibini, veriye dayalı karar alma süreçlerini ve yaralanma risklerinin önceden öngörülmesini mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak, antrenman yükünün dengeli yönetimi, doğru beslenme stratejileri ve yapay zekâ destekli takip sistemlerinin entegrasyonu; elit sporcularda performansın sürdürülebilir şekilde artırılmasına, toparlanma verimliliğinin yükseltilmesine ve fizyolojik kapasitenin maksimum düzeyde kullanılmasına önemli ölçüde katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Yapay zeka, Performans
