Kadın Sporcularda Atletik Performans Ve Genetik Arasındaki İlişki
The Relationship Between Athletic Performance and Genetics in Female Athletes
Tunay Dilican
Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa, Türkiye, tunaydilican86@hotmail.com Orcid 0000-0003-4686-6849
Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.17565298
http://ijsher.com/Archive/volume1-issue2/ijsher-Volume1-issue2-03.pdf
Received / Gönderim: 15.08.2025 Accepted / Kabul: 30.09.2025 Published / Yayın: 15.10.2025
Abstract
The aim of this review is to examine the genetic, physiological, hormonal, and environmental factors that influence athletic performance in female athletes and to explain performance differences specific to sex. This review was prepared based on scientific sources published within the last five years. A significant portion of athletic performance is associated with hereditary characteristics, and certain genetic variants play a determining role in muscle structure, power production, aerobic capacity, and recovery processes. Female athletes differ from males in terms of physiological structure, muscle-to-fat ratio, hormonal cycles, and energy metabolism. In particular, fluctuations in estrogen and progesterone levels may influence training performance and injury risk. Additionally, conditions such as low energy availability and the Female Athlete Triad pose critical risks for both performance and long-term health. Female athletes may also face psychosocial pressures related to societal expectations and body image. The increasing use of genetic testing in sports has the potential to contribute to talent identification and individualized training planning; however, ethical considerations and fair competition principles must be taken into account. In conclusion, enhancing athletic performance in female athletes requires not only physical training but also integrated approaches that consider genetic traits, hormonal balance, nutrition, injury prevention, and psychological support.
Keywords: Genetic, Female Athletes, Performance
Özet
Bu derlemenin amacı, kadın sporcularda atletik performansı etkileyen genetik, fizyolojik, hormonal ve çevresel faktörleri bütüncül bir çerçevede ele almak ve cinsiyete özgü performans farklılıklarını açıklamaktır. Bu derleme, konuya ilişkin son 5 yıllık bilimsel kaynaklar temel alınarak hazırlanmıştır. Spor performansının önemli bir kısmı kalıtsal özelliklerle ilişkilidir ve bazı genetik varyantlar kas yapısı, güç üretimi, aerobik kapasite ve toparlanma süreçleri üzerinde belirleyici rol oynar. Kadın sporcularda fizyolojik yapı, yağ-kas oranı, hormonal döngü ve enerji metabolizması erkeklerden farklıdır. Özellikle östrojen ve progesteron düzeylerindeki değişimlerin antrenman performansı ve sakatlık riskleri üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Buna ek olarak, düşük enerji mevcudiyeti ve buna bağlı gelişen Kadın Atlet Triadı gibi durumlar performans ve uzun dönem sağlık açısından kritik bir risk oluşturur. Kadın sporcular, toplumsal beklentiler ve beden algısına ilişkin psikososyal baskılarla da karşı karşıya kalabilmektedir. Genetik testlerin spor alanında kullanımının artması, spora yatkınlık ve bireysel antrenman planlaması açısından potansiyel taşımakla birlikte, etik ve adil rekabet ilkeleri gözetilmelidir. Sonuç olarak, kadın sporcularda performansın geliştirilmesi, yalnızca fiziksel antrenmanla değil; genetik özellikler, hormonal düzen, beslenme, sakatlık önleme ve psikolojik destek süreçlerinin uyumlu biçimde ele alınmasıyla mümkündür.
Anahtar Kelimeler: Genetik, Kadın Sporcular, Performance
