An Examination of Student Selection Methods in Schools of Physical Education and Sports: Evidence from Bartın, Manisa, and Düzce

Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında Öğrenci Seçim Yöntemleri: Bartın, Manisa ve Düzce Örneği

Zekai ÇAKIR¹ Serdar USLU^2*

¹ Faculty of Sport Sciences, Bayburt University, Bayburt, Türkiye, zekaicakir@gmail.com Orcid 0000-0002-7719-1031
*2Gazi Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü, Ankara. 0000-0003-3308-8590 usluserdar77@gmail.com

Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.17465748

http://ijsher.com/Archive/volume1-issue2/ijsher-Volume1-issue2-01.pdf

Download Full Text

Received / Gönderim: 01.06.2025 Accepted / Kabul: 01.10.2025 Published / Yayın: 15.10.2025

Özet

Egzersiz Bu çalışmanın amacı, spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının özel yetenek sınavları arasındaki farklılıkları ortaya koymak; böylece, üniversitelere girişte hangi puan ve katsayıların daha belirleyici olduğunu tespit etmek ve her bir kurumda hangi puan türünün ön plana çıktığını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda spor eğitimi veren üç farklı üniversitenin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu (BESYO) özel yetenek sınavları incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini, 2014 ve 2015 yıllarında söz konusu üniversitelerin özel yetenek sınavlarına katılan ve yerleştirme puanları hesaplanan toplam 2101 aday öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında incelenen üniversitelerde yerleştirme puanlarına etki eden değişkenler farklılık göstermektedir. Bartın Üniversitesi’nde en belirleyici unsurlar koordinasyon testi ve YGS puanı iken; Düzce Üniversitesi’nde kariyer puanı ve YGS puanı; Celal Bayar Üniversitesi’nde ise branş puanı ve YGS puanı ön plana çıkmaktadır. Sonuç olarak, üç üniversitenin özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul süreçlerinde farklı sistemler uyguladıkları görülmektedir. Bu doğrultuda, spor eğitimi alanında öğrenim görmek isteyen öğrencilerin YGS puanlarını yüksek tutmalarının yanı sıra, kendi yeteneklerini daha fazla ön plana çıkarabilecekleri yükseköğretim kurumlarını tercih etmelerinin önem taşıdığı anlaşılmaktadır

Anahtar Kelimeler: BESYO, SBF (Spor Bilimleri  Fakültesi),  Özel Yetenek Sınavları. 

Abstract

The primary aim of this study is to identify the differences among the special talent examinations conducted by higher education institutions offering sports education. In doing so, the study seeks to determine which scores and coefficients carry greater weight in the admission process and to clarify which type of score is emphasised by each institution. To this end, the special talent examinations of three universities’ Schools of Physical Education and Sports (BESYO) were analysed. The study sample consists of 2,101 candidate students who participated in these examinations in 2014 and 2015 and whose placement scores were calculated. The findings indicate that the factors influencing placement scores vary across institutions. At Bartın University, the most significant determinants are the coordination test and the YGS (Transition to Higher Education Examination) score. At Düzce University, the career score and YGS score are most influential, while at Celal Bayar University, the branch score and YGS score play the most decisive roles. In conclusion, the results reveal that the admission systems employed through special talent examinations differ among the three universities. Accordingly, students aspiring to study in sports education programs should aim to achieve high YGS scores and select institutions where their talents will be more prominent and valued..

Keywords: PESA, FSS (Faculty of Sports Sciences), Special Aptitude Tests.    

Note.: This article is derived from the thesis entitled ‘An Examination of Student Selection Methods in Schools of Physical Education and Sports in Turkey (A Comparative Study of Bartın, Manisa, and Düzce)’, prepared by Zekai Çakır under the supervision of Prof. Dr. Serdar Uslu, and successfully defended on 16 August 2016.

References/ Kaynakça

• Arapgirlioğlu, H., & Tankız, K.D. (2013). Özel yetenek sınavlarında AOBP ve YGS puanlarının yerleştirme puanları içerisindeki dağılımının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 14–26.
• Atar, H.Y., & Yılmaz, M. (2011). Öğretmenlik programlarına özel yetenek sınavları ile öğrenci seçiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(2), 531–542.
• Çağlayan, H.S., Çetin, M.Ç., Yıldırım, & Yıldız, Ö. (2010). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu özel yetenek sınavına katılan adayların stresle başa çıkma stillerinin incelenmesi. 11. International Sport Science Congress, 10–12 Kasım, Antalya.
• Çankaya, C., Erden, S., & İlhan, A. (2007). Beden Eğitimi ve Spor bölümlerine öğrenci seçme ve sınav yöntemlerinin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 315–326.
• Ece, A.S. (2007). Özel yetenek sınavlarında yerleştirmeye esas olan puan ve katsayıların alan ve alan dışından gelen adaylara yansıması (karşılaştırmalı durum saptaması). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
• Ece, A.S. (2011). Ortaöğretimden yükseköğretime geçişte özel yetenek sınavları ve kullanılan puan/katsayıların yerleştirmeye etkisi. Uluslararası Yükseköğretim Kongresi: Yeni Yönelişler ve Sorunlar (UYK-2011), İstanbul, Cilt 3, 1685–1693.
• Ece, A.S., & Bilgin, A.S. (2007). Mezun oldukları lise türlerine göre müzik eğitimi anabilim dalı öğrencilerinin başarı durumlarının incelenmesi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(14), 113–130.
• Ece, A.S., & Sazak, N. (2006). Özel yetenek sınavlarında ÖSS & AOÖB puanlarının yerleştirme puanları içerisindeki yeri ve adayların ÖSS puanları ile akademik ortalamaları arasındaki ilişkilerin incelenmesi (AİBÜ örneği). Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.
• Kalkavan, A., Eynur, B.R., & Şahin, Y. (2005). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu özel yetenek sınavına katılan öğrencilerin sınava yönelik beklentileri. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Denizli.
• Kizir, E., Temel, C., & Güllü, M. (2014). Türkiye’deki Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarının öğrenci seçim yöntemlerinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dergisi, 12(2), 133–138.
• ÖSYM (2024). 2024-ÖZYES: Yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler [PDF dosyası]. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2024/OZYES/YERLESTIRME/sayisalbilgiler_ozyd11102024.pdf
• ÖSYM (2025). 2025-ÖZYES: Yerleştirme sonuçlarına ilişkin sayısal bilgiler [PDF dosyası]. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/OZYES/YERLESTIRME/sayisalbilgiler_ozyyd19092025.pdf
• Peker, R. (2003). Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor Bölümü öğrencilerinin ÖSS ve Özel Yetenek Sınavı puanlarına göre genel akademik başarıları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, XVII(1).
• Sevimli, D., Çam, S., Dinç, Z., Dikici, K., & Durusoy, E.A. (2010). Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu özel yetenek sınavını kazanan öğrencilerin ÖSS puanlarının genel başarılarına etkisinin incelenmesi (Çukurova Üniversitesi örneği). e-Journal of New World Sciences Academy, 5(4).
• Yıldız, M.E., Gürer, B., & Gülnar, U. (2015). Batman Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 2014 yılı özel yetenek sınavı sonuçlarının değerlendirilmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 5(2).
• Zırhlıoğlu, G., & Atlı, M. (2011). Beden Eğitimi bölümü özel yetenek sınavı puanlarının akademik başarı üzerindeki yordama geçerliği. Eğitim ve Bilim, 36(21).